Rozwój mowy, pisania i czytania wg Marii Montessori

Rozwój mowy /0-3,5/

Mówienie do dziecka na tym etapie jest bardzo ważne, ponieważ umysł chłonny sprawia, że dziecko niejako chłonie wszystko co usłyszy, a w kolejnym etapie to uśpione słownictwo pojawi się w użyciu. To jest właśnie czas, kiedy dziecko " wchłonie " w sposób zupełnie nieświadomy polskie słownictwo. Eksplozja mowy zaczyna się w wieku około 2 lat. Do tego czasu dziecko może powiedzieć więcej niż 100 słów ale rozumie znacznie więcej.

Wstępne ćwicznia w mowie:

  • Mówienie do dziecka o wszystkim, co je otacza

  • Czytanie na głos - nie tylko na dobranoc

  • Krótkie, proste piosenki, rymowanki, rytmiczne wierszyki

  • Zabawy paluszkowe,

  • Zabawy ruchowe - do wierszyków

  • Opowiadanie dziecku o różnych przedmiotach na półkach

  • Słuchanie i śpiewanie piosenek

  • Zabawy instrumentami muzycznymi, ilustrowanie muzyki ruchem

  • Odwiedzanie miejsc związanych z kulturą o których potem można opowiedzieć

  • Opowiadanie o podróżach, wakacjach, wykorzystując zdjęcia

Rozwój pisania / 3,5 - 6 /

Zgodnie z założeniami pedagogiki Montessori, dzieci wcześnie zaczynają pisać niż czytać i często dzieje się to bez żadnego wysiłku. Dzieci nie przygotowują się do pisania pisząc i rysując szlaczki ale przez praktyczne ćwiczenia życiowe, które wspierają rozwój motoryki małej i chwytu pisarskiego.

Takie ćwiczenia, przygotowujące rękę do pisania można zaproponować dziecku w domu:

  • przesypywanie ziarna i przelewanie wody,

  • otwieranie i zamykanie słoików i zamków,

  • nawlekanie koralików na sznurek,

  • zabawę spinaczami do bielizny,

  • cięcie papieru,

  • szycie,

  • czyszczenie butów, mycie stołu / przy ruchach okrężnych, które dziecko wykonuje np. myjąc stół, ręka wykonuje takie same ruchy jak podczas pisania/

  • ćwiczenia koordynacji ruchów rozróżnianie figur w ćwiczeniach zmysłu wzroku specjalne ćwiczenia w rozróżnianiu kształtu liter pisanie w liniaturze układanie prostych wyrazów z liter ruchomego alfabetu.

Zgodnie z założeniami pedagogiki Montessori, dzieci wcześnie zaczynają pisać niż czytać i często dzieje się to bez żadnego wysiłku. Dzieci nie przygotowują się do pisania pisząc i rysując szlaczki ale przez praktyczne ćwiczenia życiowe, które wspierają rozwój motoryki małej i chwytu pisarskiego. Takie ćwiczenia, przygotowujące rękę do pisania można zaproponować dziecku w domu: Bezpośrednią naukę pisania można rozpocząć od liter z szorstkiego papieru / o szorstkim alfabecie w kolejnym rozdziale/ Dziecko może sensorycznie rozpoznawać kształt liter pisanych i uczyć się sposobu kreślenia wodząc palcem po konturze z szorstkiego papieru naklejonym na sztywny kartonik. Dziecko zapoznaje się z literą zapamiętując ją zarówno wzrokowo, jak i motorycznie a następnie dźwiękowo. Tak przygotowana ręka może zacząć pisać litery na papierze i wykonywać inne ćwiczenia grafomotoryczne.


Rozwój czytania /4,5 - 6 /

Aby dobrze przygotować dziecko do czytania i pisania, należy doskonalić jego percepcję słuchową i analizę oraz syntezę wzrokową.

Ćwiczenia rozwijające percepcję słuchową:

  • zabawy, wspomagające percepcję słuchową: wierszyki – wyliczanki, zagadki,

  • rozpoznawanie przedmiotów na podstawie dźwięków (garnek, klucze, klocki drewniane, łyżeczka w szklance, folia, itd.),

  • dobieranie w pary przedmiotów o jednakowym brzmieniu – świetnie sprawdzą się puszki szmerowe, które można zrobić w domu,

  • rozpoznawanie dźwięków z otoczenia, podczas spacerów, itd.,

  • zabawy rytmiczne - odtwarzanie określonego rytmu przez wyklaskiwanie lub tupanie.

Ćwiczenia rozwijające analizę i syntezę wzrokową:

  • składanie pociętych obrazków (najpierw tniemy obrazek na dwie części, potem zwiększamy ilość pociętych kawałków/,

  • wyodrębnianie różnic między obrazkami,

  • wyszukiwanie szczegółów na różnych zdjęciach, także rodzinnych,

  • odwzorowywanie figur, kształtów , cyfr i liter przez układanie ich z klocków, patyków. kamieni.

O gotowości dziecka do czytania świadczy jego umiejętność klasyfikacji / tworzenia takich samych zbiorów. Dobrym ćwiczeniem na klasyfikację jest np. rozładowanie zmywarki / segregowanie sztućców i naczyń/ .